Lineair scoren

Met het ideale dressuur-, spring-, Gelders of tuigpaard als keuringsstandaard beoordelen juryleden van het KWPN jaarlijks duizenden jonge paarden die worden aangemeld voor opname in het stamboek. Sinds het midden van de jaren 90 gebeurt deze beoordeling aan de hand van het zogenoemde lineaire scoreformulier. Dit formulier vormt de basis voor een objectieve en gedetailleerde vastlegging van exterieur, beweging en – afhankelijk van de fokrichting – het springen. Het lineaire scoreformulier bestaat uit twee delen, in de praktijk aangeduid als de onderbalk en de bovenbalk. In de onderbalk worden afzonderlijke kenmerken van het paard beschreven. Pas nadat al deze kenmerken zijn geobserveerd en vastgelegd, volgt de waardering van het paard als geheel. Deze totale waardering komt tot uitdrukking in de bovenbalk, waarin punten worden toegekend voor het totale exterieur en de relevante bewegings- en springonderdelen.

Lineair scoren betekent dat een paard per afzonderlijk kenmerk wordt vergeleken met het gemiddelde van de KWPN-populatie binnen de betreffende fokrichting. De kenmerken op het formulier hebben betrekking op het exterieur, de bewegingen en – indien van toepassing – het springen. Per kenmerk wordt vastgelegd of het paard overeenkomt met het populatiegemiddelde of daarvan afwijkt, en in welke mate. In deze fase beperkt de jury zich nadrukkelijk tot het constateren en beschrijven van wat wordt waargenomen. Er vindt nog geen waardering plaats. Het doel is een zo objectief en volledig mogelijk beeld te schetsen van de sterke en minder sterke punten van het paard.

Op het lineaire scoreformulier zijn de verschillende kenmerken afzonderlijk weergegeven, met per kenmerk twee uiterste waarden, zoals bijvoorbeeld lang en kort of opwaarts en neerwaarts. Tussen deze uitersten bevinden zich negen aankruisvakjes. De middelste drie vakjes geven aan dat het kenmerk binnen het gemiddelde van de populatie valt. De vakjes links en rechts daarvan geven aan dat het paard duidelijk richting een van de uitersten neigt, en in welke mate. Door één van deze vakjes aan te kruisen, geeft de inspecteur nauwkeurig weer hoe het betreffende kenmerk bij het paard tot uiting komt. Daarnaast biedt het formulier ruimte om bijzonderheden vast te leggen, zoals afwijkingen, gebreken of aanvullende opmerkingen die relevant zijn voor het totale beeld van het paard.

Nadat alle kenmerken op het lineaire scoreformulier zijn ingevuld, bepalen de juryleden de waarderingscijfers. In deze fase wordt een waarde toegekend aan wat eerder is geconstateerd en beschreven. Afhankelijk van de fokrichting worden cijfers gegeven voor de hoofdonderdelen exterieur, beweging en eventueel springen. Voor de bewegingen ontvangt het paard naast een totaalcijfer ook afzonderlijke cijfers voor stap, draf, galop en houding. De gebruikte puntenschaal loopt van 40 tot 100 punten, waarbij stappen van vijf punten worden gehanteerd. Deze waarderingscijfers vormen de basis voor de beoordeling van de stamboekwaardigheid en eventuele predicaten.

De lineaire scores van een merrie zijn terug te vinden in de database. Hoewel veel geregistreerden goed zicht hebben op de sterke en minder sterke punten van hun paard, biedt de onafhankelijke beoordeling door deskundige juryleden waardevolle aanvullende informatie. De overzichtelijke en gedetailleerde beschrijving van alle kenmerken helpt bij het maken van weloverwogen fokkerijkeuzes, bijvoorbeeld bij de selectie van een passende hengst om bepaalde eigenschappen te versterken of te compenseren.

Binnen het KWPN worden alle paarden gekoppeld aan hun vaders en verdere familieleden. Hierdoor ontstaat een breed beeld van wat hengsten vererven en in welke mate. Op basis van deze gegevens worden jaarlijks fokwaarden berekend en vastgesteld. Deze fokwaarden spelen een belangrijke rol bij het inzichtelijk maken van genetische ontwikkelingen binnen de populatie.

Voor de fokkerij als geheel zijn met name de gegevens uit de onderbalk van groot belang. De lineaire scores vormen immers de basis voor fokwaarden en geven inzicht in trends en ontwikkelingen binnen de populatie. Voor de individuele eigenaar zijn juist de waarderingscijfers in de bovenbalk vaak doorslaggevend, aangezien deze bepalen of een paard stamboekwaardig is en in aanmerking komt voor predicaten zoals ster.

Springen

Scoreformulier stamboekkeuring springen

Dressuur

Scoreformulier stamboekkeuring dressuur

Gelders paard

Scoreformulier Gelders paard

Scoreformulier Gelders paard met springen

Tuigpaard

Scoreformulier stamboekkeuring tuigpaard

Formulier alternatieve IBOP tuigpaard

Algemeen

Lineair scoreformulier thuiskeuring exterieur