Het KWPN streeft ernaar paarden te fokken die op topniveau kunnen presteren én dat langdurig volhouden. Gezondheid is daarbij een randvoorwaarde. Een paard dat fysiek en mentaal in balans is, kan zijn werk met gemak uitvoeren en heeft een sterkere basis voor een succesvolle sportcarrière. Daarom vormt gezondheid, naast prestatie, exterieur en karakter, een essentieel onderdeel van het KWPN-fokdoel. Maar selectie op gezondheid moet niet alleen aan prestatie gekoppeld worden. Fokken op gezondheid is ook een morele verplichting. Het welzijn van paarden wordt bevorderd, als de paarden datgene wat van ze wordt gevraagd lichamelijk eenvoudig kunnen uitvoeren.

Selectie op gezondheid

Gezondheid omvat een breed scala aan kenmerken, zoals het bewegings- en ademhalingsapparaat, vruchtbaarheid en stofwisseling. Omdat deze eigenschappen sterk van elkaar verschillen, vraagt elk kenmerk om een passende manier van selecteren. Daarbij is erfelijkheid belangrijk: alleen wanneer een kenmerk voldoende erfelijk is, kan selectie een blijvend effect hebben.

Genetische invloed

Het KWPN staat bekend om zijn strenge hengstenselectie. Ook op het gebied van gezondheid gelden duidelijke en bindende normen. Hengsten hebben een grote genetische invloed op de populatie; daarom moeten zij aan alle gestelde gezondheidsvoorwaarden voldoen om te worden goedgekeurd.

Kwaliteitsbewijzen

Het KWPN stimuleert het fokken met gezonde merries via predicaten. Het PROK-predicaat toont aan dat een merrie voldoet aan de röntgenologische eisen van het KWPN. Het D-OC-predicaat geeft aan dat zij een verlaagde kans heeft om OC door te geven aan haar nakomelingen dan gemiddeld. Een keurmerrie met PROK of het D-OC predicaat kan promoveren tot elitemerrie. Deze predicaten zijn kwaliteitsbewijzen en ondersteunen zowel de selectie als de marktpositie van het paard.

Genoomfokwaarden voor osteochondrose

In 2016 introduceerde het KWPN de genoomfokwaarde voor osteochondrose, die de genetische aanleg van het paard weergeeft ten opzichte van de actuele KWPN-populatie. De fokwaarde voor OC geeft een inschatting van de genetische kwaliteit van een paard in vergelijking met het gemiddelde van álle KWPN-paarden. Concreet: heeft een paard een hogere of lagere kans dan gemiddeld om OC door te geven aan zijn of haar nakomelingen. De test is beschikbaar voor KWPN-spring- en dressuurpaarden en voor paarden die voldoende verwant zijn aan die populatie, zoals de vele paarden van de meeste West-Europese stamboeken. Aanvragen is mogelijk voor hengsten en merries van alle leeftijden, van veulens tot oudere paarden.

Duurzaamheid als overkoepelend doel

Gezondheid omvat vele aspecten. Daarom gebruikt het KWPN steeds vaker de term duurzaamheid: het streven naar een paard dat gezond is, zijn werk aankan en langdurig kan meedoen op sportief niveau. Duurzaamheid is de optelsom van alle gezondheidsfactoren en vormt de basis voor het moderne KWPN-sportpaard.